IJsselstein heeft een zeer grote collectie openbaar fruit en openbare eetbare siertuinen.
Passend bij de rijke historie van boomgaarden zoals kersen, appel en peren. Hoewel veel boomgaarden plaats hebben moeten maken voor woningbouw, wordt deze traditie binnen de woonwijken in ere gehouden.

Tijdens de aanleg van de wijk Zenderpark rond 1999 zijn bijzondere appelrassen door en langs de woonwijk geplaatst. Letterlijk op alfabetische volgorde begonnen met inrichten. Verder ook peren en kweeperen. De omvang en diversiteit is uniek.

Ook in Achterveld zijn delen openbaar groen ingericht met fruitbomen en in IJsselveld is een openbare boomgaard, een pad met kersen en rondom de hockeyvelden stonden 30 verschillende rassen hazelaars (hazelnoten). Helaas is een groot deel van deze rassen gesneuveld vanwege de aanleg van een vierde hockeyveld. Klimaatneutraal IJsselstein heeft deze collectie herstelt. Zie pagina Hazelaarroute bij Groen.
Oud burgermeester mr. D.H. Kok schrijft in het IJsselsteinse boek Appels & Peren door H. van Dijk:
“Het is niet niks burgemeester te mogen zijn van een stad die de grootste openbare fruitcollectie van Europa binnen zijn grenzen heeft.”
Er zijn momenteel rond de 1000 verschillende rassen openbaar fruit in IJsselstein.

Vruchtgebruik
Eetbaar IJsselstein organiseert al sinds 2013 jaarlijks een appelplukdag en heeft jaren appelsap laten maken van de geoogste appels.
Daarna zijn er meerdere activiteiten ontstaan rondom vruchtgebruik, zoals op de Wijktuin Achterveld, waar een kar staat met geplukte appels en peren uit de wijk of eigen tuin.
Of het plukken vanuit Pulse met Didi, die met een groep jongeren helpt om overlast van valfruit te verminderen.
Zie ook: Een mooi filmpje waarin de appelplukdag van 2020 gefilmd is door programma BinnensteBuiten.

Onderhoud
Na 2010 is het onderhoud aan de fruitcollecties verwaarloosd. Klimaatneutraal IJsselstein heeft in 2017 de volledige collectie weer geinventariseerd en in een GIS-kaart zichtbaar gemaakt.
Daarna is er nog extra software toegevoegd waardoor alle inwoners ook meldingen kunnen toevoegen. zie hier voor meer info over dit project.
In 2019- 2020 is het onderhoud weer opgepakt door Gemeente en RMN. De bomen worden weer professioneel gesnoeid.

Studie
In september 2020 is er in samenwerking met Klimaatneutraal IJsselstein een groot project gestart met University of Applied Sciences Van Hall Larenstein. Het eerste rapport van Lukas van Loenen geeft mooi de unieke genenbank van de openbare fruitcollecties in IJsselstein weer. Er ontstaat landelijk nog meer interesse voor de collectie.
>> Adviesrapport Fruitbomen IJsselstein door Lucas van Loenen

Vervolgproject is de Bioblitz. Er is in januari 2021 een speciale projectpagina aangemaakt op waarneming.nl.
Gedurende een periode wordt alles wat vliegt, kruipt en groeit rondom de fruitbomen in IJsselstein geinventarsieerd. Hiermee wordt een beeld gevormd hoe groot de biodiversiteit rondom de de fruitbomen is. Dit is voor het eerst dat het zo intensief onderzocht wordt. Ieder kan bijdragen aan de waarnemingen op de Bioblitzpagina.

In het aprilnummer 2021 van WBL Magazine staat een drieluik over de fruitcollectie en de bioblitz. 

>> Hier te lezen (vanaf pagina 20)

 

>> Artikel Nederlandse Planten Collecties in het openbare groen door G. Otter

>> Artikel in het blad Tuinliefhebber van september 2020. 

grootste fruitcollectie artikel ZSN juli 2018